ഡീസലിൽ നിന്ന് ഹൈഡ്രജനിലേക്ക്; ഇന്ത്യയുടെ റെയിൽവേയിൽ ഹരിത വിപ്ലവം തുടങ്ങി

ലോകമെമ്പാടും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം (Climate Change), കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ (Carbon Emission) എന്നിവ വലിയ വെല്ലുവിളികളായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കാർബൺ ഉത്സർജനത്തിൽ ഗതാഗത മേഖലയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുള്ളതിനാൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഇന്ധനങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റം വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനത്തിൽ (Hydrogen Fuel) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ട്രെയിനുകൾ ആഗോള ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്.

ഇന്ത്യയും ഇപ്പോൾ ഈ ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പാതയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദ്–സോണിപത് (Jind–Sonipat) റൂട്ടിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചതോടെ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയ അധ്യായം തുറന്നിരിക്കുകയാണ്.

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു? (How Hydrogen Train Works)

ഫ്യുവൽ സെൽ (Fuel Cell) സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനിന്റെ ഹൃദയം. ട്രെയിനിലെ പ്രത്യേക ടാങ്കുകളിൽ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജനും അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഓക്സിജനും തമ്മിൽ ഫ്യുവൽ സെല്ലിൽ രാസപ്രവർത്തനം നടക്കുമ്പോൾ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വൈദ്യുതിയാണ് ട്രെയിനിലെ ഇലക്ട്രിക് മോട്ടോറുകളെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്.

ഡീസൽ ട്രെയിനുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഈ പ്രക്രിയയിൽ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡോ (CO₂) പുകയോ പുറത്തുവരുന്നില്ല. ഉപോൽപ്പന്നമായി ലഭിക്കുന്നത് വെള്ളവും ജലബാഷ്പവും മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളെ ‘സീറോ എമിഷൻ ട്രെയിൻ (Zero Emission Train)’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ഫ്യുവൽ സെല്ലിനുള്ളിൽ എന്താണ് നടക്കുന്നത്? (Inside the Fuel Cell)

ഹൈഡ്രജൻ വാതകം ആദ്യം ആനോഡിലേക്ക് (Anode) പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ അത് ഇലക്ട്രോണുകളായും (Electrons) പ്രോട്ടോണുകളായും (Protons) വേർപിരിയുന്നു. ഇലക്ട്രോണുകൾ പുറം സർക്യൂട്ടിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനിടെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു. പ്രോട്ടോണുകൾ പ്രത്യേക മെംബ്രേൻ (Membrane) കടന്ന് കാഥോഡിൽ (Cathode) എത്തുകയും അവിടെ ഓക്സിജനുമായി സംയോജിച്ച് വെള്ളം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ തുടർച്ചയായി നടക്കുന്നതിനാൽ ട്രെയിനിന് ആവശ്യമായ വൈദ്യുതി യാത്രയ്ക്കിടയിൽ തന്നെ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. അതിനാൽ ഹൈഡ്രജൻ നിറച്ചാൽ മാത്രം മതി; പ്രത്യേക വൈദ്യുതി ലൈനുകളെ ആശ്രയിക്കാതെ ദീർഘദൂര സർവീസുകൾ നടത്താൻ സാധിക്കും.

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ (Key Features)

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ നിരവധി പ്രത്യേകതകളോടെയാണ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.

* 10 കോച്ചുകൾ (Coaches)
* ഏകദേശം 2,600 യാത്രക്കാരെ വഹിക്കാനുള്ള ശേഷി
* രണ്ട് ഹൈഡ്രജൻ പവർ കാറുകൾ (Hydrogen Power Cars)
* ഓരോ പവർ കാറിനും 1,200 കിലോവാട്ട് (kW) ശേഷി
* പരമാവധി രൂപകൽപ്പനാ വേഗം 110 കിലോമീറ്റർ/മണിക്കൂർ
* നിലവിൽ ജിന്ദ്–സോണിപത് റൂട്ടിൽ സർവീസ്
* രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഹൈഡ്രജൻ റീഫ്യൂവലിങ് സ്റ്റേഷൻ (Hydrogen Refuelling Station) ജിന്ദിൽ

ലോകം സ്വീകരിച്ച ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യ (Global Adoption)

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ യാഥാർഥ്യമാക്കിയ ആദ്യ രാജ്യം ജർമ്മനിയാണ് (Germany). 2018-ൽ Coradia iLint എന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു.
തുടർന്ന് ഫ്രാൻസ് (France), ഇറ്റലി (Italy), ഓസ്ട്രിയ (Austria), ചൈന (China), ദക്ഷിണ കൊറിയ (South Korea), ബ്രിട്ടൻ (United Kingdom) തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളും ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ സാങ്കേതികവിദ്യ പരീക്ഷിക്കുകയും വിവിധ റൂട്ടുകളിൽ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു.

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളുടെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ (Major Advantages)

1. മലിനീകരണം ഗണ്യമായി കുറയും

ഡീസൽ ട്രെയിനുകൾ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ്, നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡുകൾ, പുക, സൂക്ഷ്മധൂളികൾ എന്നിവ പുറന്തള്ളുമ്പോൾ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നത് വെള്ളം മാത്രമാണ്.

2. ശബ്ദ മലിനീകരണം കുറവ്

ഡീസൽ എൻജിനുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ വളരെ നിശ്ശബ്ദമായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നഗരങ്ങളിലും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകളിലും ഇത് വലിയ നേട്ടമാകും.

3. ഇന്ധന ഇറക്കുമതി ആശ്രയത്വം കുറയും

രാജ്യത്ത് തന്നെ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ (Green Hydrogen) ഉൽപാദനം വർധിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഡീസൽ ഇറക്കുമതിയിലുള്ള ആശ്രയത്വം കുറയുകയും ഊർജ സ്വയംപര്യാപ്തത ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

4. വൈദ്യുതീകരണം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള റൂട്ടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം

മലയോര പ്രദേശങ്ങൾ, വനമേഖലകൾ, കുറഞ്ഞ ഗതാഗതമുള്ള റെയിൽപാതകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വൈദ്യുതി ലൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് ചെലവേറിയതാണ്. അത്തരം റൂട്ടുകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ മികച്ച ബദലായി മാറും.

നെറ്റ്-സീറോ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വലിയ ചുവടുവയ്പ്

2070-ഓടെ നെറ്റ്-സീറോ (Net Zero) കാർബൺ ഉത്സർജനം കൈവരിക്കുകയെന്ന ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് റെയിൽവേ മേഖലയ്ക്ക് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ നിർണായക സംഭാവന നൽകും.

മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളികൾ (Challenges)

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾക്ക് വലിയ സാധ്യതകളുണ്ടെങ്കിലും ചില വെല്ലുവിളികളും നിലനിൽക്കുന്നു.

* ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദനച്ചെലവ് ഇപ്പോഴും കൂടുതലാണ്.
* ഹൈഡ്രജൻ സംഭരണത്തിനും ഗതാഗതത്തിനും ഉയർന്ന സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.
* രാജ്യവ്യാപകമായി റീഫ്യൂവലിങ് സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
* ഫ്യുവൽ സെൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചെലവ് കുറയണം.
* പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിന്റെ (Renewable Energy) ലഭ്യത വർധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഹരിത ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള യാത്ര (The Road Ahead)

ദേശീയ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ മിഷന്റെ (National Green Hydrogen Mission) ഭാഗമായി ഹൈഡ്രജൻ അധിഷ്ഠിത ഗതാഗതത്തിന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് നൽകുന്നത്. റെയിൽവേയ്ക്ക് പുറമെ ബസുകൾ, ട്രക്കുകൾ, കപ്പലുകൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്കും ഹൈഡ്രജൻ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്.

ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളുടെ എണ്ണം വർധിക്കുകയും ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദനം വ്യാപകമാവുകയും ചെയ്താൽ ഇന്ത്യയുടെ റെയിൽ ഗതാഗതം കൂടുതൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവും (Eco-friendly) ഊർജക്ഷമവും (Energy Efficient) സുസ്ഥിരവുമായ (Sustainable) സംവിധാനമായി മാറും. ഡീസലിൽ നിന്ന് ഹൈഡ്രജനിലേക്കുള്ള ഈ മാറ്റം ഒരു പുതിയ ട്രെയിൻ സർവീസിന്റെ തുടക്കം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ ഹരിത ഭാവിയിലേക്കുള്ള നിർണായക ചുവടുവയ്പ്പുമാണ്.

English Summary : As climate change and carbon emissions present global challenges, the transportation sector is rapidly shifting toward eco-friendly energy sources. In a historic milestone, Indian Railways has officially entered the green technology era by launching the country's first-ever hydrogen-powered train on the Jind–Sonipat route in Haryana.