വെള്ളപ്പൊക്കം മൂലമുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇപ്പോഴും കരകയറുന്ന പഞ്ചാബ് ഇപ്പോൾ രോഗങ്ങളുമായി പോരാടുകയാണ്. ആരോഗ്യ വകുപ്പിന്റെ ഡാറ്റ കാണിക്കുന്നത്, ഈ വർഷം ഇതുവരെ ഏകദേശം 3.8% ആയിരുന്ന ഡെങ്കിപ്പനിയുടെ പോസിറ്റിവിറ്റി നിരക്ക് ഒക്ടോബറിൽ 11.5% ആയി ഉയർന്നു. വെള്ളപ്പൊക്കത്തെത്തുടർന്ന് ഏകദേശം മൂന്നിരട്ടി വർധന.
പതിറ്റാണ്ടുകളായി പഞ്ചാബിൽ ഉണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കമാണിത്. സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ഏകദേശം 2,300 ഗ്രാമങ്ങളെ നശിപ്പിച്ചു, 4 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളെ ബാധിക്കുകയും 55 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1.7 ഹെക്ടറിലധികം കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ദിവസങ്ങളോളം വെള്ളം കെട്ടിനിന്നു. കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളം, അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടൽ, തടസ്സപ്പെട്ട ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ കൊതുകുകൾക്കും മറ്റ് രോഗകാരികൾക്കും അനുയോജ്യമായ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്നും ഇത് ഡെങ്കി, ചിക്കുൻഗുനിയ എന്നിവ പടരാനുള്ള സാധ്യത ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും ആരോഗ്യ വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ആരോഗ്യ വകുപ്പിന്റെ ഡാറ്റ വിശകലനം ചെയ്തതിൽ നിന്ന് ജനുവരി മുതൽ ഒക്ടോബർ 11 വരെ 42,090 സാമ്പിളുകൾ ഡെങ്കിപ്പനിക്ക് പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അതിൽ 1,616 എണ്ണം പോസിറ്റീവ് ആയി. കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിലെ ആദ്യ 11 ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം, 4,529 സാമ്പിളുകളിൽ 522 എണ്ണത്തിലും പോസിറ്റീവ് സ്ഥിരീകരിച്ചു. പതിനൊന്ന് ജില്ലകളിൽ സംസ്ഥാന ശരാശരിയേക്കാൾ ഉയർന്ന പോസിറ്റീവ് നിരക്ക് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ജില്ലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഡാറ്റ കാണിക്കുന്നത് ബട്ടിൻഡയിൽ 39.61% (154 സാമ്പിളുകളിൽ 61) പോസിറ്റിവിറ്റി നിരക്ക്, ഫാസിൽക്കയിൽ 32.74% (168 ൽ 55), ബർണാലയിൽ 23.15% (108 ൽ 25), മൊഹാലിയിൽ 22.50% (353 ൽ 18), മോഗയിൽ 22.22% (45 ൽ 10), ലുധിയാനയിൽ 20.31% (256 ൽ 52) എന്നിങ്ങനെയാണ്.
നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് രോഗബാധിതരുടെ എണ്ണം കൂടുതലും, 922 കേസുകൾ (ഏകദേശം 58%) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ നിരവധി ജില്ലകളിൽ ഉയർന്ന അണുബാധ നിരക്ക് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ടാർൺ തരണിൽ, 74.2% കേസുകൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്, ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളായ ഹോഷിയാർപൂർ 72%, ഗുരുദാസ്പൂർ 70.3%, പത്താൻകോട്ട് 69.8%, കപൂർത്തല 63.1% എന്നിങ്ങനെയാണ്. ആകെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട കേസുകളിൽ ചിക്കുൻഗുനിയ കേസുകളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായതായി ഡാറ്റ കാണിക്കുന്നു. ഒക്ടോബറിൽ പരിശോധിച്ച 665 സാമ്പിളുകളിൽ 50 എണ്ണം പോസിറ്റീവ് ആയിരുന്നു, 7.5% പോസിറ്റീവ് നിരക്ക് രേഖപ്പെടുത്തി, 2024 ലെ ഇതേ കാലയളവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ 7% ത്തിൽ കൂടുതൽ. ഈ വർഷം ഇതുവരെ സംസ്ഥാനത്ത് 136 ചിക്കുൻഗുനിയ കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഈഡിസ് ഈജിപ്തി കൊതുകിന്റെ കടിയേറ്റതിന് അഞ്ച് മുതൽ ആറ് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഡെങ്കി ലക്ഷണങ്ങൾ സാധാരണയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതെന്നും പെട്ടെന്നുള്ള കടുത്ത പനി, കടുത്ത തലവേദന, കണ്ണ് വേദന, പേശി, സന്ധി വേദന എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്നും മെഡിക്കൽ വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ചിക്കുൻഗുനിയയിൽ, സാധാരണയായി മൂന്ന് മുതൽ ഏഴ് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ വികസിക്കുകയും പനി, സന്ധി വേദന, തലവേദന, പേശി അസ്വസ്ഥത, വീക്കം, ചുണങ്ങു എന്നിവ ഉൾപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഡെങ്കിപ്പനി സാധാരണയായി കൈകാലുകളിലും മുഖത്തും മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ, എന്നാൽ ചിക്കുൻഗുനിയ മുഖത്തും കൈപ്പത്തികളിലും കാലുകളിലും ചൊറിച്ചിൽ ഉണ്ടാക്കാം.
വെള്ളപ്പൊക്കത്തെത്തുടർന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന വെല്ലുവിളികൾക്ക് മറുപടിയായി, ബാധിത ജില്ലകളിലെല്ലാം ആരോഗ്യ വകുപ്പ് കൊതുക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തമാക്കി. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും ഫോഗിംഗ് ഡ്രൈവുകൾ, പരിശോധനകൾ, വീടുതോറുമുള്ള ബോധവൽക്കരണ കാമ്പെയ്നുകൾ എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, നഗര തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളും ഗ്രാമവികസന വകുപ്പുകളും നടത്തുന്ന പതിവ് ഫോഗിംഗും തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
എല്ലാ ജില്ലാ ആശുപത്രികൾ, സബ്-ഡിവിഷണൽ ആശുപത്രികൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് സെന്ററുകൾ എന്നിവ ഫോഗിംഗ് മെഷീനുകൾ ഉടൻ വാങ്ങാൻ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉപകരണങ്ങൾക്കായി വേഗത്തിലുള്ള ഓർഡറുകൾ ഉറപ്പാക്കാൻ സിവിൽ സർജൻമാർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്, ഇതിനകം തന്നെ ഫണ്ട് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്, ആവശ്യമെങ്കിൽ അധിക വിഹിതം അനുവദിക്കും. എല്ലാ സർക്കാർ ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിലും ഡെങ്കിപ്പനിക്കും ചിക്കുൻഗുനിയയ്ക്കുമുള്ള പരിശോധനയും ചികിത്സയും സൗജന്യമായി നൽകുന്നു. നേരത്തെയുള്ള കണ്ടെത്തലും ഫലപ്രദമായ നിരീക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കാൻ പനി കേസുകളുടെ ദൈനംദിന പരിശോധന നടത്താൻ സംസ്ഥാനത്തെ സെന്റിനൽ സർവൈലൻസ് ആശുപത്രികൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.