നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും കടുത്ത വരൾച്ച, വറ്റിവരണ്ടുണങ്ങി നദി, പ്രാർത്ഥനയോടെ ലക്ഷകണക്കിനാളുകൾ
മദ്ധ്യായപൗരസ്ത്യദേശത്തിലെ ഒരു നദിയാണ് ടൈഗ്രിസ്. ഈ നദിയും യൂഫ്രട്ടീസും ചേർന്നാണ് മെസപ്പൊട്ടോമിയയുടെ അതിർത്തി രൂപവത്കരിക്കുന്നത്. തുർക്കിയിലെ ടൗറുസ് മലനിരകളാണ് ടൈഗ്രിസിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം. തുർക്കി, ഇറാക്ക്, സിറിയ, ഇറാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലൂടെ ഈ ഒഴുകുന്നു. 1,900 കിലോമീറ്ററാണ് ഇതിന്റെ ആകെ നീളം. ഇത്രയേറെ വിശേഷണങ്ങളുള്ള ടൈഗ്രിസ് നദി അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നു എന്ന് കേട്ടാൽ ആരെങ്കിലും വിശ്വസിക്കുമോ, എന്നാൽ അതാണ് സത്യം.
മെലിഞ്ഞുണങ്ങി ടൈഗ്രിസ് നദി
ഇന്നത്തെ ഇറാഖിലെ പ്രശസ്തമായ ടൈഗ്രീസ് നദിയിപ്പോൾ നന്നേ മെലിഞ്ഞുണങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഏറെ മലിനീകരിക്കപ്പെട്ട നദി അവസാന ശ്വാസം വലിക്കുകയാണ്. എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഈ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായേക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലാണിന്ന് ഈ നദി. അടിയന്തര രക്ഷാനടപടികൾ സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ നദിയുടെ തീരങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന, പുരാതനമായ വേരുകളുള്ള സമൂഹങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ നാമാവശേഷമാവും.
മരണാനന്തര ചടങ്ങുവരെ ഈ നദിയിൽ
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ജ്ഞാനവാദ മതങ്ങളിലൊന്നിലെ അംഗങ്ങളാണ് മണ്ടേയക്കാർ. അവരിലൊരാൾ നദിയെ കുറിച്ച് പറയുന്നത് നദിയിൽ ‘വെള്ളമില്ല, ജീവനില്ല’ എന്നാണ്. പതിവായി വെള്ളം കയറിയിറങ്ങുന്ന നദിയുടെ അവസ്ഥ ഇവിടുത്തെ ജനജീവിതത്തെ ഏറെ നിരാശപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ഇവരുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ് ജലം. ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ സുപ്രധാന സന്ദർഭങ്ങളിലും ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണം അനിവാര്യം. വിവാഹ ചടങ്ങുകൾ വരെ വെള്ളത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നു. അവസാന ശ്വാസം എടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, മണ്ടേയക്കാരെ അന്തിമ ശുദ്ധീകരണത്തിനായി ഈ നദിയിലേക്കാണ് കൊണ്ടുപോവുക.
നദിയുടെ തീരത്ത് ആദ്യത്തെ വാക്കുകൾ എഴുതി, ചക്രം കണ്ടുപിടിച്ചു
ഈ തീരങ്ങളിൽ ലോകത്തിന്റെ ചരിത്രം മാറ്റിമറിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വലിയ തോതിലുള്ള കൃഷി ആദ്യം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, ആദ്യത്തെ വാക്കുകൾ എഴുതി, ചക്രം കണ്ടുപിടിച്ചു. ഇന്ന് ടൈഗ്രീസ് ജലം അതിന്റെ നദീതടത്തിൽ താമസിക്കുന്ന 18 ദശലക്ഷത്തോളം ഇറാഖികൾ ജലസേചനം, ഗതാഗതം, വ്യവസായം, വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, കുടിവെള്ളം എന്നിവക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
മലിനമാക്കപ്പെട്ട നദി
പതിറ്റാണ്ടുകളായി നദിയുടെ ആരോഗ്യം ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്. ‘ഭീകരതാ വിരുദ്ധ യുദ്ധ’മെന്ന പേരിട്ട് 1991ലെ ‘ഓപ്പറേഷൻ ഡെസേർട്ട് സ്റ്റോമിൽ’ അമേരിക്ക ലക്ഷ്യമിടുന്നതുവരെ ഇറാഖിൽ അത്യാധുനിക അടിസ്ഥാന ജല സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ സംസ്കരണ പ്ലാന്റുകൾ ബോംബിട്ട് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതോടെ മലിനജലം ജലപാതകളിലേക്ക് ഒഴുകി. വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന ഉപരോധങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളും മൂലം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും പൂർണമായി വീണ്ടെടുക്കാനായില്ല. ഇന്ന്, തെക്കൻ-മധ്യ ഇറാഖിലുടനീളം നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ 30ശതമാനം വീടുകൾ മാത്രമാണ് മലിനജല സംസ്കരണ സൗകര്യവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ അത് വെറും 1.7ശതമാനമായിരിക്കുന്നു.
മുനിസിപ്പൽ മാലിന്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ കാർഷിക മാലിന്യങ്ങളിലെ രാസവളങ്ങളും കീടനാശിനികളും എണ്ണ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള വ്യാവസായിക മാലിന്യങ്ങളും മെഡിക്കൽ മാലിന്യങ്ങളും എല്ലാം നദിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ബാഗ്ദാദിലെ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിലെ ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ‘മോശം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘വളരെ മോശം’ എന്ന് 2022ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തി. 2018ൽ തെക്കൻ നഗരമായ ബസറയിൽ 118,000 പേരെയെങ്കിലും മലിനജലം കുടിച്ചതിനു പിന്നാലെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
നദി ചെറുതായി
നദിയുടെ വലിപ്പത്തിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്നിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ 30 വർഷത്തിനിടെ തുർക്കി ടൈഗ്രീസിൽ പ്രധാന അണക്കെട്ടുകൾ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ ബാഗ്ദാദിൽ എത്തുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ അളവ് 33 ശതമാനം കുറഞ്ഞു. ഇറാനും അണക്കെട്ടുകൾ നിർമിക്കുകയും ടൈഗ്രീസിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന നദികളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം വഴിതിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ഇറാഖിനുള്ളിൽ വെള്ളം പലപ്പോഴും അമിതമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് രാജ്യത്തിന്റെ ഉപരിതല ജലത്തിന്റെ 85ശതമാനം ഉപയോഗിക്കുന്ന കാർഷിക മേഖലയിൽ.
മഴയില്ല, കൊടുംവേനൽ
നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും കടുത്ത വരൾച്ചയുടെ പിടിയിലാണിപ്പോൾ രാജ്യം. മഴയില്ല. കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തിവെക്കുന്നു. ഇതാണ് 30 ശതമാനത്തോളം മഴ കുറയാൻ കാരണമായത്. ഈ വേനൽക്കാലത്ത് ടൈഗ്രീസിലെ ജലനിരപ്പ് വളരെ താഴ്ന്ന് ആളുകൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കടന്നുപോകാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ ആയി കഴിഞ്ഞു. വരും തലമുറയ്ക്ക് ചൂണ്ടികാണിക്കാനെങ്കിലും ചെറിയ അവശേഷിപ്പുകൾ ഉണ്ടാകണേ എന്ന പ്രാർത്ഥനമാത്രമേ ഇവിടെയുള്ള ജനസമൂഹത്തിനുള്ളൂ.
English Summary : Discover how dam constructions in Turkey have reduced the Tigris River's flow to Baghdad by 33% over 30 years, impacting water availability in Iraq.