എന്തുകൊണ്ട് ചില ഭൂചലനങ്ങൾ അതിഭീകരമാവുന്നു? ഭൂചലനം മുൻകൂട്ടി അറിയാൻ കഴിയുമോ?

ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂചലനങ്ങൾ സർവസാധാരണമാണ്. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന കുലുക്കത്തെയാണ് ഭൂചലനം (Earthquake) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഭൂമിയുടെ പുറംപാളിയിലെ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ (Tectonic Plates) തമ്മിൽ ഉരസുകയോ കൂട്ടിയിടിക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ഭൂമിക്കടിയിൽ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഊർജ്ജം പെട്ടെന്ന് പ്രകമ്പനങ്ങളായി പുറത്തുവരുന്നു.

ഈ പ്രകമ്പനങ്ങളാണ് ഭൂചലനമായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ എല്ലാ ഭൂചലനങ്ങളും ഒരുപോലെയല്ല. ചിലത് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങളും ജീവഹാനിയും ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, ചിലത് ആളുകൾ അറിയാതെ തന്നെ കടന്നുപോകും. ഒരു ഭൂചലനത്തിന്റെ ആഘാതം നിർണയിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ് അതിന്റെ ആഴം.

മുന്നറിയിപ്പുകള്‍ അവഗണിക്കല്ലേ, വെനസ്വല ഭൂകമ്പത്തില്‍ മരണ സംഖ്യ കുറച്ചത് ഗൂഗിളിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്
Don't Ignore Alerts: How Google’s Warning System Saved Countless Lives in the Venezuela Earthquake
https://metbeatnews.com/dont-ignore-alerts-how-googles-warning-system-saved-countless-lives-in-the-venezuela-earthquake

ഭൂചലനത്തിന്റെ ആഴം (Earthquake Depth) എങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നു?

ഭൂകമ്പത്തിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം (Focus/Hypocentre) ഭൂമിക്കടിയിൽ എത്ര ആഴത്തിലാണുള്ളത് എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഭൂചലനങ്ങളെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

* ആഴം കുറഞ്ഞ ഭൂചലനങ്ങൾ (Shallow Earthquakes): 0 മുതൽ 70 കിലോമീറ്റർ വരെ
* ഇടത്തരം ആഴമുള്ള ഭൂചലനങ്ങൾ (Intermediate Earthquakes): 70 മുതൽ 300 കിലോമീറ്റർ വരെ
* ആഴമേറിയ ഭൂചലനങ്ങൾ (Deep Earthquakes): 300 മുതൽ 700 കിലോമീറ്റർ വരെ

ആഴം കുറഞ്ഞ ഭൂചലനങ്ങൾ കൂടുതൽ അപകടകാരികളാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത് സാധാരണയായി ആഴം കുറഞ്ഞ ഭൂചലനങ്ങളാണ്. ഭൂമിക്കടിയിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ഭൂകമ്പ തരംഗങ്ങൾ (Seismic Waves) ഉപരിതലത്തിലെത്തുമ്പോഴാണ് കെട്ടിടങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും തകരുന്നത്. പ്രഭവകേന്ദ്രം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തോട് വളരെ അടുത്തായതിനാൽ ഈ തരംഗങ്ങൾക്ക് സഞ്ചരിക്കേണ്ട ദൂരം കുറവായിരിക്കും. അതിനാൽ ഊർജ്ജനഷ്ടം വളരെ കുറവായതിനാൽ ശക്തമായ പ്രകമ്പനങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപരിതലത്തിലെത്തുകയും വലിയ ആഘാതം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇത്തരം ഭൂചലനങ്ങളിൽ ഉപരിതല തരംഗങ്ങൾ (Surface Waves) കൂടുതൽ ശക്തമായി രൂപപ്പെടുന്നതിനാൽ കെട്ടിടങ്ങൾക്കും പാലങ്ങൾക്കും റോഡുകൾക്കും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടാകാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്.

ഹെയ്തി ഭൂചലനം

2010-ൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ജീവനെടുത്ത ഹെയ്തി ഭൂചലനത്തിന്റെ (Haiti Earthquake) പ്രഭവകേന്ദ്രം വെറും 13 കിലോമീറ്റർ മാത്രം ആഴത്തിലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അതിന്റെ ആഘാതം അതീവ ഗുരുതരമായി.

മറുവശത്ത്, അടുത്തിടെ ജപ്പാനിലും വെനിസ്വേലയിലും ഉണ്ടായ ഭൂചലനങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, വെനിസ്വേലയിൽ ജീവഹാനി കൂടുതലായപ്പോൾ ജപ്പാനിൽ വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനായി.

ഇതിന് കാരണം ഭൂകമ്പത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചല്ല. ഭൂകമ്പ പ്രതിരോധ നിർമാണരീതികൾ (Earthquake-resistant Construction), അത്യാധുനിക മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ (Early Warning Systems), ദുരന്തനിവാരണ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ എന്നിവയാണ് ജപ്പാനെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമാക്കുന്നത്. അതേസമയം ബലഹീനമായ കെട്ടിടങ്ങളും തയ്യാറെടുപ്പിലെ പോരായ്മകളും വെനിസ്വേലയിൽ മരണസംഖ്യ ഉയരാൻ കാരണമായി.

ഭൂചലനത്തിന്റെ ശക്തി എങ്ങനെ അളക്കുന്നു?

ഭൂചലനങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്താൻ സിസ്മോഗ്രാഫ് (Seismograph) അഥവാ സിസ്മോമീറ്റർ (Seismometer) ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഭൂചലനത്തിന്റെ ആകെ ഊർജ്ജമാണ് മാഗ്നിറ്റ്യൂഡ് (Magnitude) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ലോകത്ത് എവിടെനിന്ന് അളന്നാലും ഒരു ഭൂചലനത്തിന് ഒരൊറ്റ മാഗ്നിറ്റ്യൂഡ് മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഇത് പ്രധാനമായും റിക്ടർ സ്കെയിൽ (Richter Scale), മൊമെന്റ് മാഗ്നിറ്റ്യൂഡ് സ്കെയിൽ (Moment Magnitude Scale - Mw) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർണയിക്കുന്നത്.

അതേസമയം, ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്ത് ഭൂചലനം എത്രത്തോളം അനുഭവപ്പെട്ടു, എത്ര നാശനഷ്ടമുണ്ടായി എന്നിവയാണ് ഇന്റൻസിറ്റി (Intensity) അളക്കുന്നത്. പ്രഭവകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം, മണ്ണിന്റെ സ്വഭാവം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഒരേ ഭൂചലനത്തിന് വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ഇന്റൻസിറ്റികളായിരിക്കും രേഖപ്പെടുത്തുക. ഇതിനായി സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മോഡിഫൈഡ് മെർക്കാലി ഇന്റൻസിറ്റി സ്കെയിലാണ് (Modified Mercalli Intensity Scale - MMI).

ഭൂചലനങ്ങളെ കൃത്യമായി മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാനോ പൂർണമായി തടയാനോ നിലവിലെ ശാസ്ത്രത്തിന് കഴിയുന്നില്ല. എന്നാൽ ദുരന്തത്തിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാൻ മുൻകരുതലുകളും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും നിർണായകമാണ്.

ഭൂചലനസമയത്ത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് (Safety Tips)

വീടിനുള്ളിലാണെങ്കിൽ:

* നിലത്ത് മുട്ടുകുത്തി ഇരിക്കുക.
* ഉറപ്പുള്ള മേശയുടെയോ കട്ടിലിന്റെയോ അടിയിൽ കയറി തലയും കഴുത്തും കൈകൾ കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കുക.
* മേശയുടെ കാലുകൾ മുറുകെ പിടിച്ച് കുലുക്കം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ അവിടെ തുടരുക.
* ജനലുകൾ, ഗ്ലാസ്, അലമാരകൾ, ഭാരമുള്ള വസ്തുക്കൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കുക.

പുറത്താണെങ്കിൽ:

* കെട്ടിടങ്ങൾ, മരങ്ങൾ, വൈദ്യുത തൂണുകൾ, പാലങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് അകന്ന് തുറസ്സായ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുക.
* വാഹനത്തിലാണെങ്കിൽ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലത്ത് വാഹനം റോഡരികിൽ ഒതുക്കി നിർത്തുക.
* മേൽപ്പാലങ്ങൾ, വൈദ്യുത കമ്പികൾ, മരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിയിൽ വാഹനം നിർത്തരുത്.
* ഭൂചലനം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ വാഹനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ തുടരുന്നതാണ് കൂടുതൽ സുരക്ഷിതം.

English Summary : This comprehensive guide explains the science behind earthquake severity, the impact of focal depth, how seismic activity is measured, and essential survival strategies.