ആകാശത്ത് അപൂർവ ചാന്ദ്ര വിസ്മയം; ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ കാണാൻ ലോകം ഒരുങ്ങുന്നു

ആകാശപ്രേമികൾക്കും ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷകർക്കും (Skywatchers) ദൃശ്യവിരുന്നൊരുക്കി ഈ വർഷത്തെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചാന്ദ്ര പ്രതിഭാസങ്ങളിലൊന്നായ ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ (Blue Moon) മേയ് 31-ന് ദൃശ്യമാകും. യുഎഇ ഉൾപ്പെടെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി ഈ അപൂർവ പൂർണ്ണചന്ദ്ര പ്രതിഭാസം കാണാനായി ആളുകൾ ഇതിനകം തന്നെ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ തുടങ്ങി കഴിഞ്ഞു. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും ജ്യോതിശാസ്ത്ര കൂട്ടായ്മകളിലൂടെയും (Astronomy Clubs) ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വലിയ ചർച്ചകളാണ് നടക്കുന്നത്.

പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ മനോഹര ദൃശ്യം

മേയ് 30 ശനിയാഴ്ച രാത്രി മുതലേ ചന്ദ്രൻ കൂടുതൽ വലിപ്പത്തിലും തിളക്കത്തിലും ദൃശ്യമാകാൻ തുടങ്ങും. മേയ് 31 പുലർച്ചെ ഏകദേശം 3:45-ഓടെയാണ് ചന്ദ്രൻ അതിന്റെ പരമാവധി പ്രകാശാവസ്ഥയിൽ (Peak Illumination) എത്തുകയെന്നാണ് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

സൂര്യോദയത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള സമയം ഈ പ്രതിഭാസം കാണാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് നഗരങ്ങളിലെ കൃത്രിമ വെളിച്ചം (Light Pollution) കുറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായ കാഴ്ച ലഭിക്കുമെന്നാണ് നിരീക്ഷണം.

എന്താണ് ‘ബ്ലൂ മൂൺ’?

ഒരു കലണ്ടർ മാസത്തിനുള്ളിൽ രണ്ട് പൗർണ്ണമികൾ (Full Moon) ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിലെ രണ്ടാമത്തെ പൂർണ്ണചന്ദ്രനെയാണ് സാധാരണയായി ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ഒരു മാസത്തിൽ ഒരു പൗർണ്ണമിയാണ് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. എന്നാൽ ചന്ദ്രന്റെ ഭ്രമണചക്രം ഏകദേശം 29.5 ദിവസമായതിനാൽ ചില വർഷങ്ങളിൽ അപൂർവമായി ഒരു മാസത്തിൽ രണ്ട് പൂർണ്ണചന്ദ്രന്മാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്.

അതേസമയം ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ എന്ന പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ ചന്ദ്രൻ നീലനിറത്തിൽ കാണുമെന്ന ധാരണ പലർക്കുമുണ്ട്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചന്ദ്രന്റെ നിറത്തിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല. ‘Once in a Blue Moon’ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പ്രയോഗം പോലെ, വളരെ അപൂർവമായി സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നിനെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്.

‘സീസണൽ ബ്ലൂ മൂൺ’ എന്നത് എന്ത്?

ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിൽ (Astronomy) മറ്റൊരു രീതിയിലും ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. സാധാരണയായി ഒരു സീസണിൽ മൂന്ന് പൂർണ്ണചന്ദ്രന്മാരാണ് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. എന്നാൽ അപൂർവമായി നാല് പൂർണ്ണചന്ദ്രന്മാർ സംഭവിക്കുമ്പോൾ, അതിലെ മൂന്നാമത്തെ പൂർണ്ണചന്ദ്രനെയാണ് ‘സീസണൽ ബ്ലൂ മൂൺ’ (Seasonal Blue Moon) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

ഇത്തരം പ്രതിഭാസങ്ങൾ വളരെ വിരളമായാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആകാശ നിരീക്ഷകർക്കും ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർക്കും ഇത് വലിയ ആകർഷണമാണ്.

എവിടെ നിന്ന് ഏറ്റവും മനോഹരമായി കാണാം?

അമേരിക്കൻ ജ്യോതിശാസ്ത്ര വെബ്സൈറ്റായ ‘Space.com’ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, തുറസ്സായ പ്രദേശങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, മലമുകളുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ കൂടുതൽ മനോഹരമായി കാണാൻ സാധിക്കും.

ടെലിസ്കോപ്പ് (Telescope) ഇല്ലാതെയും നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് തന്നെ ഈ പ്രതിഭാസം ആസ്വദിക്കാനാകും. എന്നാൽ ബൈനോക്കുലർ (Binoculars) അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ ടെലിസ്കോപ്പ് ഉപയോഗിച്ചാൽ ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിലെ ഗർത്തങ്ങളും (Craters) വിശദമായി കാണാനാകും.

സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ട്രെൻഡാകാൻ സാധ്യത

അപൂർവ ആകാശ പ്രതിഭാസങ്ങൾ പോലെ തന്നെ ഇത്തവണയും ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ ചിത്രങ്ങൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വൈറലാകാനാണ് സാധ്യത. പ്രത്യേകിച്ച് ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ (Astro Photographers) ഇതിനകം തന്നെ മികച്ച ആംഗിളുകളും ദൃശ്യസ്ഥാനങ്ങളും കണ്ടെത്താനുള്ള തിരക്കിലാണ്.

യുഎഇ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ മഴയും മേഘാവൃതാവസ്ഥയും കുറവായതിനാൽ കൂടുതൽ വ്യക്തതയോടെ ചന്ദ്രനെ കാണാനാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് നിരീക്ഷകർ. കേരളത്തിലും കാലാവസ്ഥ അനുകൂലമായാൽ മനോഹരമായ ദൃശ്യങ്ങൾ ലഭിക്കാനിടയുണ്ട്.

അടുത്ത ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ എപ്പോൾ?

ജ്യോതിശാസ്ത്ര കണക്കുകൾ പ്രകാരം ‘ബ്ലൂ മൂൺ’ ഏകദേശം രണ്ട് മുതൽ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടയിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമാണ് സംഭവിക്കാറുള്ളത്. അതിനാൽ ഈ വർഷത്തെ പ്രതിഭാസം ആകാശ നിരീക്ഷകർക്ക് ഏറെ പ്രത്യേകതയുള്ളതായിരിക്കും.

English Summary : A rare "Blue Moon" celestial event is set to occur, drawing massive interest from skywatchers and astronomy clubs globally, including the UAE and India.